fb
ekspert-pomocna-dlon
Podaj mi pomocną dłoń – swoją mechaniczną dłoń…

Czy osobie po amputacji ręki potrzebna jest proteza kończyny górnej?

Odpowiedź na takie pytanie wydaje się oczywista – tak, bo jak żyć bez ręki? Zaskakujący jest jednak fakt, że duża część osób po amputacjach kończyn górnych funkcjonuje bez protezy. Dlaczego?

Kończyna górna, a zwłaszcza jej końcowa część – dłoń, jest w swej złożoności najbardziej skomplikowanym elementem ludzkiego ciała, wykonującym najbardziej precyzyjne ruchy. Jest to zasadnicze utrudnienie w zaopatrzeniu ortopedycznym kończyn górnych. Standardowe protezy posiadają zwykle tylko bardzo ograniczone możliwości ruchu, np. wyłącznie jedną możliwość chwytu (domykania) ręki protezowej. Jest to absolutnie niewystarczające przy funkcjonowaniu w życiu codziennym.

Bardziej zaawansowane protezy, dające większe możliwości ruchu, czyli protezy elektroniczne (nazywane mioelektryczne lub bioniczne) są z kolei bardzo kosztowne i wymagają bardzo precyzyjnego dopasowania do ciała przez specjalistyczny zakład ortopedyczny. Czyli jak zwykle potwierdza się powiedzenie, że jak nie wiadomo, o co chodzi, to chodzi o pieniądze.

Może to jest przyczyną, że nierzadko osoby po amputacjach rąk odrzucają korzystanie z protezy po swoich pierwszych doświadczeniach z protezą kończyny. Bo jak tu funkcjonować z wiszącym u ręki ciężkim przedmiotem, który tylko trochę z wyglądu przypomina utraconą rękę.

Kiedy taka proteza nie umożliwia chwycenia szklanki lub torby, kiedy uciska i boli, to lepiej w ogóle z niej nie korzystać. Wprawdzie przechodnie trochę się gapią, ale łatwiej jest już przytrzymać coś kikutem amputowanej ręki, niż taką nieużyteczną protezą…

 

ottobock-2michaelangelo

 

 

Współczesna technika

A przecież współczesna technika ortopedyczna umożliwia wykonanie protez, które są w dużym stopniu pomocą w codziennym życiu dla osoby po amputacji. Chociaż nawet najbardziej zaawansowane technologicznie protezy rąk zastępują tylko mały fragment funkcjonalności zdrowej ręki ludzkiej, to i tak umożliwiają precyzyjne chwytanie nawet drobnych przedmiotów, prowadzenie samochodu, samodzielne wykonywanie czynności higieny osobistej i innych czynności życia codziennego.

Kiedy osoba po amputacji kończyny górnej nie używa w ogóle protezy albo używa protezy o zbyt małej funkcjonalności względem kończyny zdrowej (np. prostej protezy mechanicznej, albo tzw. protezy kosmetycznej, która nie wykonuje żadnego ruchu, tylko imituje wygląd ręki), może to powodować negatywne konsekwencje zdrowotne. Nierówna waga kończyn może doprowadzać do kompensacji kończyny amputowanej w statyce całego ciała, a przede wszystkim boczne skrzywienie kręgosłupa. Wyrównanie samej wagi amputowanej kończyny poprzez protezę o małej funkcjonalności nie wystarczy, by uzyskać poprawnych efektów rehabilitacji pacjenta. Powoduje to bowiem nadużywanie przez osobę amputowaną kończyny zdrowej, co z kolei doprowadza do jej przeciążenia.

Warto jeszcze podkreślić, że zwłaszcza w przypadku amputacji kończyn górnych kluczową kwestią dla przywrócenia osobie poszkodowanej utraconej sprawności jest jak najszybsze wykonanie zaopatrzenia ortopedycznego w protezę. Wydłużony okres bez protezy jest bowiem bardzo niekorzystny dla osoby poszkodowanego ze względu na stopniowe zanikanie w mózgu wyuczonych wzorców ruchowych kończyny górnej. Im krótszy jest okres pomiędzy amputacją a rozpoczęciem używania protezy, tym łatwiej następuje przywrócenie sprawności używania protezy w miejsce utraconej kończyny. Każdy dodatkowy miesiąc osoby bez protezy stanowi istotne utrudnienie w nauczeniu się sterowania protezą i wydłuża konieczny okres rehabilitacji. W skrajnych przypadkach bardzo długi okres bez zaopatrzenia ortopedycznego w protezę po amputacji może spowodować wręcz uniemożliwienie przywrócenia potencjalnej sprawności sztucznej kończyny.

Adam Antoniewicz

Kierownik Działu Obsługi Pacjenta – Poznań

Centrum Ortopedyczne Ottobock Polska

© Copyright 2017 – VOTUM S.A